Co łączy pierwszego mistrza Bułgarii z Polską?

Pierwsze mistrzostwa Bułgarii w piłce nożnej rozegrano w 1924 roku. Turniej miał charakter pucharowy i uczestniczyło w nim zaledwie sześć drużyn: Lewski Sofia, Pobeda Płowdiw, Czernomorec Burgas, Krákra Pernik, Orzeł Wraca oraz Władysław Warna. Mistrzostwa nie zostały wtedy dokończone.

Rok później do rywalizacji znów przystąpiło sześć zespołów. Tytuł zdobył Władysław Warna, który pokonał w finale Lewskiego Sofia. Rok później Władysław obronił tytuł, chociaż mecz finałowy zakończył się remisem 1:1. Spotkanie rewanżowe miało się odbyć następnego dnia, ale doszło do konfliktu – piłkarze Slavii oskarżyli sędziego o stronniczość, a sam arbiter nie pojawił się na meczu. Ostatecznie mecz zaplanowano na 7 kwietnia 1927 roku, ale tym razem to Slavia nie stawiła się na boisku i przegrała walkowerem 0:3.

Władysław został tym samym dwukrotnym mistrzem Bułgarii. Warto dodać, że dwa razy złoto zdobywał z tym klubem Iwan Bułgakow – młodszy brat słynnego pisarza Michaiła Bułhakowa.

Skąd nazwa „Władysław”? Król Polski patronem bułgarskiego klubu

W 1913 roku w Warnie założono klub Ticza – jego nazwa pochodziła od rzeki Kamczija (dawniej Ticza), która przepływa przez region. Trzy lata później powstał zespół Naprzód, który jednak nigdy nie został zarejestrowany. Dlatego w 1919 roku połączył się z Ticzą jako Ticza-Granit. W 1921 roku doszło jednak do wewnętrznego sporu o kwestie finansowe, co zakończyło się rozłamem.

Część działaczy odeszła i założyła nowy klub, który nazwano Władysław – na cześć króla Polski, Władysława III Warneńczyka.

Władysław III urodził się w Krakowie w 1424 roku. W wieku 10 lat został królem Polski, a w 1440 roku również królem Węgier. W wieku 19 lat stanął na czele krucjaty przeciwko Imperium Osmańskiemu.

Jego wojska 1 grudnia 1443 roku zdobyły Sofię, a 12 grudnia rozgromiły Turków pod Zlatnicą. Po kilku zwycięstwach zawarto rozejm na dziesięć lat, który jednak Władysław złamał już po dwóch miesiącach, kontynuując ofensywę.

Kulminacją wojny była bitwa pod Warną 10 listopada 1444 roku. Wojska Władysława poniosły klęskę, a sam król zginął. Według legend, turecki sułtan przez kilka lat przechowywał głowę króla jako trofeum. To właśnie śmierć w Warnie dała Władysławowi przydomek Warneńczyk.

Dziedzictwo króla Władysława w dzisiejszej Warnie

Dziś jedno z głównych bulwarów Warny nosi imię Władysława III. W mieście znajduje się też mauzoleum ku jego czci, a jeden z dzielnic nazwano Władysławowo.

Klub Władysław funkcjonował do 1945 roku. Jego barwy – zielono-białe – są nadal obecne w lokalnym zespole Czerno More.

Z Wiednia do Warny: kolory Rapidu i sukcesy

Logo Władysława to zielona czterolistna koniczyna. Stroje? Zielono-białe, podobno inspirowane wiedeńskim Rapidem – według legend, pierwszy komplet przyjechał właśnie z Austrii.

Swój pierwszy mecz Władysław rozegrał w 1922 roku z Lewskim Sofia – porażka 0:5. W rewanżu było już lepiej – remis 1:1. Klub szybko się rozwijał i stał się dominującym zespołem Warny, zdobywając mistrzostwa w 1925 i 1926 roku.

W 1934 roku Władysław sięgnął po trzecie mistrzostwo, znów pokonując Slavię Sofia w finale. W międzyczasie w Warnie znów urósł klub Ticza – dawny „przodek” Władysława.

Lata 40. i koniec samodzielnego Władysława

Od 1938 roku mistrzostwa Bułgarii rozgrywano w systemie ligowym. W pierwszym sezonie nowego formatu dwa pierwsze miejsca zajęły kluby z Warny: mistrzem została Ticza, Władysław był drugi.

Wkrótce potem Władysław zaczął spadać w hierarchii. W sezonie 1939/40 klub zajął ostatnie miejsce, ale dzięki zwycięstwu nad Botewem Płowdiw zachował ligowy byt. W czasie II wojny światowej wielu piłkarzy zostało powołanych na front, co tylko pogorszyło sytuację sportową drużyny.

18 lutego 1945 roku klub zakończył działalność – komunistyczne władze uznały, że w Warnie działa zbyt wiele zespołów. Władysław połączył się z Ticzą, tworząc Ticza-Władysław. Wkrótce do zespołu dołączył kolejny lokalny klub, a dziś kontynuatorem historii jest Czerno More Warna.

Czerno More – spadkobierca tradycji Władysława

Od 1945 roku Czerno More zdobyło tylko jedno wicemistrzostwo i dwa razy kończyło sezon na trzecim miejscu. Ostatnie sukcesy to srebro w sezonie 2023/24 i brąz w 2024/25. W 2014/15 zespół sięgnął po Puchar Bułgarii.

Chociaż oficjalne barwy Czerno More to biały i niebieski, pierwszy komplet strojów najczęściej jest biało-zielony – taki sam jak dawniej u Władysława. Dziedzictwo polskiego króla nadal żyje w bułgarskiej Warnie.